X
تبلیغات
رایتل

کتابخونه ی ممنوعه ی هاگوارتز

بیوگرافی و نقد کتاب و فیلم (سپیده ی شمال یا قطب نمای طلایی




داستان قطب نمای طلایی دختر نوجوانی به نام «لایرا» که پدر و مادرش را از دست داده، در کالج آکسفورد زندگی می کند. ناپدید شدن یکی از دوستان او به نام «راجر»، دنیای کودکانه اش را به هم می ریزد و لایرا را وارد ماجراها و سفرهای دور و درازی می کند که سرنوشت او و تمام جهان را رقم می زند و دو شخصیت مقتدر و مرموز به نام لرد عزریل و مادام کولتر در تمام این ماجراها در کنار او یا در مقابل او قرار دارند

 قطب نمای طلایی یک اقتباس سینمایی از روی نخستین جلد از کتاب های سه گانه فیلیپ پولمن موسوم به نیروی اهریمنی اش است. این تریلوژی ادبی که از حیث ژانر در رده کتاب های ارباب حلقه ها و هری پاتر قرار می گیرد. به سبب مایه غنی فلسفی و روشنفکرانه اش و نیز
به سبب قدرت تخیل نویسنده اش اعتبار ویژه ای نزد  کتابخوان های جهان دارد.
فیلیپ پولمن نویسنده کتابی که فیلم از روی آن اقتباس شده آشکارا دارای عقاید آتئیستی و ضد
مسیحی است. قطب منفی در آثار این نویسنده دین سازمان یافته است که از نظر پولمن مخالف
اراده آزاد انسان هاست البته همه سخنان و اشارات ضدمذهبی رمان در فیلم قطب نمای طلایی حذف شده است با این حال لباس ها و شکل ظاهری آدم
منفی های قصه شباهت بسیار زیادی به سر و وضع ظاهری خادمان مسیحیت دارد.
سبک و سیاق بصری قطب نمای طلایی چندان اصیل و بدیع نیست بلکه بیشتر در دنباله روی فیلم های مشهور ژانر است. تراکم جلوه های ویژه یکی از ویژگی های اصلی فیلم است
فیلم دارای بیش از 1100نمای جلوه ویژه است. مایکل فینک طراح جلوه های ویژه فیلم کار خود
را ماهرانه و استادانه انجام داده است.

کار فیلم بردار(هنری براهام) و طراح تولید(دنیس گانسر) نیز ستودنی است.
بازی های فیلم در مجموع خوب و حرفه ای است هر چند که بازی داکوتا بلو ریچاردز چندان
چشمگیر و قانع کننده به نظر نمیرسد. فیلم از حیث گام  و ضرب آهنگ کند و کشدار به دو بخش
تقسیم میشود:تا چهل و پنج دقیقه مانده به پایان فیلم ضرب آهنگ کند و کشدار و بعضا خسته کننده
است اما در چهل و پنج دقیقه پایانی که در بردارنده چندین نبرد است (از جمله نبرد خرس های
قطبی) ضرباهنگ شتاب میگیرد و خواب را از سر تماشاگر مپراند.
راستی بازی  نیکول کیدمن هم مثل همیشه خوب بود و بازی دنیل کریک(جیمز باند خودمون) هم خوب بود.
یک عیب عمده فیلم شخصیت پردازی کم رمق آن است. پیچیدگی های فلسفی فیلم نیز باعث شده
تا از آن سرراستی و همه فهمی که وجودش برای موفقیت هر فیلم فانتزی/ماجرایی پر فروشی در
حد و اندازه ارباب حلقه ها و هری پاتر ضروری است محروم شود.




نقدی بر کتاب نیروی اهریمنی اش
نگاهی به سه گانه نیروی اهریمنی اش اثر فیلیپ پولمن
ریشه در اساطیر نیروی اهریمنی اش فیلیپ پولمن
اوایل اسفند، در مراسمی که در موزه امام علی (ع) برگزار شد، از ترجمه آخرین مجلد مجموعه داستان نیروی اهریمنی اش، اثر فیلیپ پولمن رونمایی شد. این کتاب که گفته می شود، فیلمی سینمایی با بازی نیکول کیدمن هم قرار است به زودی بر اساس آن ساخته و بر پرده سینماها قرار گیرد، فضایی تخیلی دارد و یادآور آثار ادبیات فانتزی، همانند هری پاتر و ارباب حلقه هاست. در این مراسم از فربد، مترجم کتاب تقدیر به عمل آمد. متن زیر تحریر شده سخنرانی شهرام اشرف ابیانه است که با اندکی تلخیص عرضه می شود.سه گانه نیروی اهریمنی اش در ایران در پنج جلد ترجمه و منتشر شده است.جای خوشحالی است. حضور ما در این مکان برای گپ درمورد یک کتاب فانتزی است، چیزی که چند سال پیش به آرزویی دور از دسترس شباهت داشت. به یاد دارم در دوران ما در دهه 60 شمسی تنها کتاب فانتزی پرطرفدار شیر کمد و جادوگر اثر سی.اس.لوئیس بود. حال به لطف اقبال نامنتظر کتاب های هری پاتر که تب آن به جامعه بی علاقه به کتاب ما رسیده، می توانیم شاهد آثاری باشیم چون سه گانه تالکین و هابیت و همین سه گانه فیلیپ پولمن و در ضمن باید به انتشارات پنجره تبریک گفت به خاطر هم و غمی که در انتشار آ ثار فانتزی به خرج می دهد. شاهد اثری هستیم با کیفیت چاپی خوب و با ترجمه ای روان و سلیس که مخاطب خود را از بین قشر نوجوان و بزرگسال به خوبی پیدا کرده است.اولین بار با سه گانه پولمن در جریان یک کار تحقیقی درمورد کتاب های هری پاتر درآخرین جشنواره فیلم کودک اصفهان آشنا شدم و باید اعتراف کنم کتاب یک غافلگیری کامل بود، باوجود شباهت بیش از اندازه این سه گانه با آثار تالکین، جسارت نویسنده در خلق فضایی متفاوت ستودنی است. اینکه آدم ها در دنیای خیالی نویسنده صاحب موجودی هستند به نام شیتان. موجودی به شکل حیوان که نمایشگر جنبه ای فیزیکی و عیان از روح آدمی است در دنیایی که گویی در دوره ویکتوریایی قرن نوزدهمی خود مانده. دنیایی که کلیسا تسلط کامل بر آن دارد و تفتیش عقاید در آن به شدت پابرجاست.می گویند کتاب پولمن بازخوانی دوباره و ساده شده ای از بهشت گمشده جان میلتون است. در بهشت گمشده، شیطان از بهشت بیرون رانده شده و شکست خورده در نبرد با نیروهای خداوند یکتا، به فکر ساماندهی و یورش مجدد به سپاه آسمانی است. در کار پولمن این قضیه برعکس است. اینجا گویی نیروی خیر است که توسط نیروی شر از آسمان تبعید شده و اکنون دوباره درحال ساماندهی نیروهای خود برای بیرون راندن شر از آسمان است. نکته جالب، وام گیری کتاب از دنیای سینما خاصه جنگ های ستاره ای جورج لوکاس است.اشاره ها در این مورد زیادند. همچون شباهت ورطه دنیای مردگان در کتاب پولمن با ورطه مشابهی در پایان سه گانه اول جنگ های ستاره ای. یا اشاره به جمهوری بهشت و حمله سپاهیان پادشاهی آسمان به این جمهوری نوپا که ما را یاد ستاره مرگ و لرد دارت ویدر جنگ های ستاره ای می اندازد.باید به اسامی شخصیت های کتاب نیز اشاره کرد. همچون عزازیل که نام یکی از شیاطین در بهشت گمشده است و اشاره به یکی از سنن مذهبی یهود، قربانی یک بز و بلاگردان کردن بز دیگری به این معنا که بز دوم در بیابانی رها می شد تا روح بد همراه او دور شود. در کتاب پولمن لرد عزریل مدام در حال سفر است همچنان بز دوم. در بهشت گمشده، شیطان برای بار دوم طغیان می کند تا خدا را از اریکه آسمانی به زیر بکشد. در کتاب پولمن این مسئله برعکس است. شیر پیروز شده و خیر مغلوب گشته می خواهد بر علیه شیطان حاکم بر آسمان ها قیام کند. اشاره دیگر دخمه ای است که در دیار مردگان در اثر انفجار بمبی باز می شود و ذرات غبار را به درون خود می کشد، جایی که ابر نیرو در آن سقوط می کند. این دخمه دقیقا در دوزخ دانته توصیف شده با این اصطلاح «چاهی است پهن و بسیار گود».کتاب پولمن از ریشه کتاب هایی است که به اساطیر رجوع می کند چون ارباب حلقه های تالکین. بنابراین مقایسه آن با دیگر گونه ادبیات فانتزی چون هری پاتر اشتباه است. در مورد شباهت شخصیت لرد عزریل با افسانه های مذهبی می توان گفت عزازیل یکی از سه فرشته ای است که خدا آنها را به کره زمین فرستاد تا مانند آدمیان زندگی کنند و از محرمات بپرهیزند والا تنبیه شوند. عزازیل چون دانست که از عهده این امتحان برآمدن مشکل است، اظهار عجز کرد و معاف شد ولی دو تن دیگر، هاروت و ماروت به ماموریت خود ادامه دادند و فریب زنی (زهره- ناهید) را خوردند.
شراب نوشیدند و اسم اعظم را بدان زن گفتند و با پادافره این کردار در چاه بابل معلق شدند و تا روز رستاخیر بدین حال خواهند ماند. عزازیل در ضمن اسم یکی از شیاطین بهشت گمشده جان میلتون است که داوطلب می شود پرچمدار سپاه شیطان باشد. در کتاب پولمن، لرد عزریل پرچمدار مبارزه با ابر نیرو می شود.در کتاب پولمن، جنگ های ستاره ای و بهشت گمشده جان میلتون قبل از شکل گیری تمدن بشر، نبردی فراگیر و هولناک میان نیروی خیر و شر درگرفته. این مسئله البته در سه گانه تالکین هم محور اصلی است. در همه این آثار دو جنگ بزرگ رخ می دهد که ما شاهد شکل گیری جنگ دومی هستیم. نبرد دوم در همه این آثار یک نبرد ایدئولوژیک و در نهایت شکستی ایدئولوژیک برای طرف مقابل است.
در بهشت گمشده می خوانیم «اگر می گویم تا بدان حد، از آن روست که اندیشه و روح ما شکست ناخورده مانده است». اینجا با یک سوال روبه رو خواهیم بود. چرا شر یا شیطان به کل توسط خدا نابود نمی شود؟ بهشت گمشده از زبان همراه شیطان، بعل زبوب، جواب می دهد «از کجا معلوم که حریف قانع ما اندیشه و توانایی ما را به عمد به کمال خود بقای ننهاده باشد تا عذاب خویش را به حسد العی درک و عمل کنیم».
می توان به هارپی ها اشاره کرد که مستقیم از میتولوژی یونان آمده اند. زنان پرنده گون که دست به هرچه زنند فاسد می شود و از میان می رود و در پایان باید به توصیفی که پولمن از اصطلاح فرشته می کند اشاره کرد که دقیقا در بهشت گمشده هست؛ «جوهر اصلی آنان بسته در زنجیر مفاصل یا اعضا یا همچون گوشت و پوست سنگین آدمیان نیست. بلکه بس لطیف و ساده است... گاه منبسط است و گاه منقبض. گاه روشن و گاه تاریک.»/ شهرام اشرف ابیانه:
مطلب  در تاریخ دوشنبه 26 فروردین در روزنامه ی کارگزاران چاپ شد
 نیروی اهریمنی اش فیلیپ پولمن ترجمه؛ فرزاد فربد ناشر؛کتاب پنجره
چاپ اول؛ 1385 هر دوره 3300 نسخه


در باره ی فیلم نیروی اهریمنی اش، به نقل از روزنامه اعتماد
مطلب زیر در روزنامه ی اعتماد یکشنبه یازدهم آذر به چاپ رسیده و در اینجا عیناً نقل میشود
اعتراض فرقه های کاتولیک به اکران «قطب نمای طلایی»
جنجال های گیشه ساز
گروه فرهنگی، ساسان گلفر؛ رمان های پرفروش که در سال های اخیر برای رفتن به روی پرده نقره یی اقتباس شده اند، در هفته های پیش از اکران همیشه جنجال برانگیز و مساله ساز بوده اند؛ از «رمز داوینچی» دن براون گرفته تا «بادبادک باز» خالد حسینی. مساله وقتی پیچیده تر می شود که داستان در قلمرو فانتزی اتفاق می افتد. چه «هری پاتر» باشد، چه «نارنیا» و چه «ارباب حلقه ها»، همیشه کسانی پیدا می شوند که به نظرشان می رسد یک گوشه کار اشکال دارد و زود علم اعتراض بلند می کنند؛ چون قلمرو فانتزی آنقدر پهناور و مبهم هست که بشود بخشی از آن را به نفع یا ضرر کسی تفسیر کرد.تازه ترین مورد جنجال بر سر اکران یک فیلم با نام قطب نمای طلایی» مربوط می شود که قرار است از جمعه آینده به روی پرده سینماها برود.این فیلم اقتباسی از اولین قسمت رمان های سه گانه فیلیپ پولمن است که در ایران با نام «نیروی اهریمنی اش» ترجمه و منتشر شده است.«نیروی اهریمنی اش» که با الهام از «بهشت گمشده» میلتون نوشته شده، کتابی است که اسقف کانتربری آن را «کتابی مذهبی که باید در مواد درسی نوجوانان گنجانده شود» نامیده و یکی از محققان آن را «شاهکاری در الهیات» دانسته و کنفرانس اسقف های کاتولیک ایالات متحده به آن عنوان «سرگرمی با پرداخت هوشمندانه و ماهرانه» داده است، اما از سوی گروهی از مسیحیان اوانجلیست و فرقه یی از کاتولیک های پیرو کلیسای رم کفرآمیز شناخته شده است. ظاهراً این گروه ها با زیر سوال رفتن مفهوم پادشاهی کلیسای رم در بخش هایی از کتاب مشکل دارند. با این حال می توان احتمال داد که جنجال و اعتراض های اخیر بخشی از استراتژی بازاریابی شرکت نیولاین باشد، چون این نوع جنجال ها معمولاً اثر مثبتی در فروش فیلم بر جا می گذارند و تماشاگران فراوانی را صرفاً از سر کنجکاوی به سالن سینما می کشانند.لزومی ندارد تا دوشنبه هفته دیگر و انتشار آمار فروش جهانی فیلم ها در سه روز آخر هفته میلادی صبر کنیم تا نتیجه روش های بازاریابی این شرکت را ببینیم. از همین حالا پیدا است که فیلم 150 میلیون دلاری «قطب نمای طلایی» به کارگردانی کریس وایتز با بازی نیکول کیدمن، دنیل کریگ، اوا گرین، تام کورتنی، کتی بیتس، کریستین اسکات تامس، کریستوفر لی و درک جاکوبی یکی از پرفروش ترین فیلم های سال2007 خواهد بود.نیولاین تولید قسمت دوم این مجموعه را که «خنجر ظریف» نام دارد برای اکران در اواخر سال2009 در برنامه قرار داده و با حسین امینی، فیلمنامه نویس ایرانی مقیم هالیوود برای نگارش فیلمنامه آن به توافق رسیده است.



نظرات (1)
نام :
ایمیل : [پنهان میماند]
وب/وبلاگ :
برای نمایش آواتار خود در این وبلاگ در سایت Gravatar.com ثبت نام کنید. (راهنما)
یکشنبه 29 شهریور‌ماه سال 1394 ساعت 04:40 ب.ظ
امتیاز: 0 0